Bir şehre ilk kez ayak basmanın heyecanı herzaman başkadır. Bu heyecanla başladığımız rotada İsveç’in başkenti Stockholm, tarihi İskandinav dokusu ve Baltık Denizi manzarasıyla bizi sakin zarafetine hayran bıraktı. 50’den fazla köprüyle kenetlenen 14 ada üzerinde yükselen İsveç başkenti, yüksek yaşam standartları ve düzenli şehir planıyla dünyanın en yaşanabilir kentlerinin başında gelmekte.
Kuzeyin şık ve dengeli ülkesinde, İsveçlilerin hayat felsefesi “Lagom” u (ne az ne çok, her şey tam kararında) çok rahat hissedebilirsiniz. Sokaklarda fark edeceğiniz sakinlik, acelesiz yaşam ritmi buradaki hayatın formülünü özetliyor. Yazımızda doğayla modern hayatın kusursuz bir şekilde birleştiği başkentlerden birini keşfedeceğiz.
Stockholm havalimanından şehir merkezine nasıl gidilir ?
Şehir merkezine yaklaşık 40 km uzaklıktaki Arlanda havalimanından şehre ulaşımda birçok seçenek bulunmakta. En hızlı ve pahalı seçeneklerden biri Arlanda Express treni. Varış terminalinin hemen altından kalkar. Türkiye’den giden THY ve Pegasus uçakları genel olarak terminal 5’e inmekte. O nedenle kullanılacak olan tren, terminal 5’e bağlı Arlanda North olacak. Tek yön 340 Sek. Biletler online yada gişe ve bilet makinalarından temin edilebilir. Yolculuk yaklaşık 20 dakika ve her 20 dakikada bir kalkıyor. Direk olarak Stockholm merkez istasyonu Central Station’a gitmekte. Arlanda Express SL sistemine dahil değil o nedenle SL kart geçerli değil.
Arlanda Ekspres dışında uygun bütçeli tren seçeneği SL Pendeltag banliyö treni. İstasyon, Terminal 5’e yakın ve train tabelalarını takip ederek ulaşılabilir. Yolculuk yaklaşık 45 dakika sürmekte. SL kart geçerli.
En ucuz seçenek 583 nolu SL Belediye otobüsüne binmek. Bu otobüslerle yaklaşık 20 dakikada Marsta istasyonuna ulaşmakta. Marsta’ya ulaştıktan sonra j36 banliyo treni ile şehir merkezine ya da otobüs ile gideceğiniz yere aktarma yapılabilir. Ücret 43 SEK, merkeze tüm yolculuk ise toplam 1 saate yakın sürmekte. Bu otobüslere de yine terminal 5’den bus ya da SL tabelalarını takip ederek kolayca ulaşmak mümkün. Otobüs ve metrolar SL sistemine bağlı.
Uygun bütçeli diğer seçenekler havalimanından kalkan Flygbussarna veya Flixbus otobüslerini kullanmak. Her 20 dakikada bir terminal 5’in çıkışından kalkıyor. Direk merkeze giden bu otobüslerle yolculuk 45-50 dakika sürmekte. Otobüslerde wifi bulunmakta. Flixbus tek yön yaklaşık 94 SEK, bazı saatler 88 SEK, ücret otobüs saatlerine göre farklılık gösterebilmekte. Bu otobüsler de SL sistemine bağlı değil. Flygburssarna’nın fiyatı Flixbus’tan yaklaşık 70 SEK daha pahalı.
Son seçenekler de araç kiralamak, taksi ya da uber kullanmak. Taksi kullanılacaksa üstünde TaxiStockholm tabelalı taksileri tercih etmekte fayda var. İsveç’de sabit bir taksimetre açılış ücreti bulunmamakta, serbest piyasa ekonomisi uygulanıyor ve fiyatlar büyük değişkenlik göstermekte. Taksi Stocholm, Stockholm’ün en eski, köklü ve daha uygun taksi şirketi ve farklı taksiler 2-3 katına kadar daha pahalı ücretlendirme yapabiliyormuş.
Stockholm şehir içi ulaşım :
Şehri gezmenin en iyi yolu yürümek ama vakit kısıtlı veya yürümek istemezseniz geniş bir ağı bulunan metro ya da otobüs kullanmak. Telefonunuza SL uygulaması indirerek bilet alınabilir. Tek kullanımlık biletler 75 dakika boyunca geçerli, 24 ve 72 saatlik biletler de bulunmakta.
Stockholm kaç günde gezilir ?
Adalara yayılmış bir şehir olması ve ünlü müzeleri nedeniyle Stockholm’ü dolu dolu gezmek için ideal süre 4-5 gündür.
Stockholm’e ne zaman gidilir ?
Kışın Stockholm’ü gezmek, dondurucu soğuklar ve erkenden kararan hava yüzünden biraz yorucu olabilir. Günler kısa olduğu için şehri karanlıkta keşfetmek zorunda kalabilirsiniz, bu nedenle kış ayları seyahat için pek doğru bir zaman sayılmaz. Stockholm’ün tadını doyasıya çıkarmak için en ideal zaman yaz mevsimidir. İlkbahar veya sonbahar da kendine has dokusuyla keyifle gezilebilecek dönemlerdir.
İsveç Paramı birimi nedir?
Para birimi SEK ancak nakit kullanımı neredeyse hiç yok tamamen kredi kartına geçmiş en azından cash isteyen hiçbir yerle karşılaşmadık. Yanımıza aldığımız dövizi kuruşu kuruşuna geri getirdik.
Stockholm’de nerede kalmalı :
Gamla Stan, Norrmalm, Södermalm, Östermalm, Djurgarden bölgelerinde kalınabilir. T-Centralen’in içinde bulunduğu bölge Norrmalm bölgesi merkezi ve pratik. T-Centralen çevresindeki oteller, otobüs ya da trenden indikten sonra kısa sürede otelinize ulaşabilmek açısından avantajlı. Södermalm daha uygun bütçeli konaklama seçenekleri ile öne çıkmakta. Biz Vasastan semtindeki Rex otelde kaldık. Merkez istasyona yürüyerek 20 dakika uzaklıkta ancak çok yakınında metro istasyonu var. Kahvaltısı gayet tatmin ediciydi ayrıca resepsiyonda gün boyu çay-kahve ve atıştırmalık bulunmasıda iyi bir özellik.
Stockholm gezilecek yerler :
Gamla Stan, Norrmalm, Södermalm, Östermalm ve Djurgarden gezilecek başlıca bölgeler.
Stockholm Gamla Stan gezilecek yerler :
Gamla Stan şehrin tarihi bölgesi. Yapılar 13.yüzyıldan kalma. Gamla Stan 3 ada üzerinde kurulu. Ana ada Stadsholmen. Stadsholmen adasının hemen yanında bulunan Riddarholmen adası Royal Palace, Nobel Müzesi ve kraliyet mezarlarının bulunduğu Riddarholmen kilisesinin yer aldığı minik bir adadır. Şövalyeler adası olarak da bilinmektedir ve adaya köprülerle geçilir. Helgeandsholmen ise Riksdag binası ve ortaçağ Stockholm müzesinin bulunduğu küçük adadır ve yine köprülerle kendisine ulaşılır. Gamla Stand’da Vasterlanggaten ve Österlanggtan bölgenin en önemli caddeleri. Vasterlanggaten mağazaların, hediyelik eşya dükkanları kafe ve restoranları ile şehrin en hareketli caddelerinden biri. Prastgatan ve Sjalagardsgatan görülmesi gereken güzel sokaklar.
Stortorget Meydanı : Renkli evleri, kafe ve restoranları ile en ünlü meydan. Noel zamanı noel pazarı kuruluyormuş.
Stortorgsbrunnen Çeşmesi : Stortorget meydanın ortasındaki çeşmedir. 1778 yılında Eric Palmstedt tarafından yapılmış. Aslan başı şeklinde su çıkışları olan çeşme hem su ihtiyacını karşılamak hemde olası yangınlara müdahale etmek amacıyla yapılmış. Bunun dışında krallıktaki mesafelerin ölçüldüğü sıfır noktası olarak kabul edilmiş.
Stocholm Katedrali Storkyrkan : Şehrin en eski protestan katedrali, mimarisi göz alıcı. Kraliyet düğünlerinin yapıldığı katedral. Nobel Ödülü Müzesi ile Kraliyet Sarayı hemen yanında yer almakta. Kraliyet taç giyme törenlerinin yapıldığı katedral. İçinde görülecekler arasında 15. yüzyılda Bernt Notke tarafından ahşaptan yapılmış Aziz George ve Ejderha eseri bulunur. Ayrıca Stockholm’ün en eski renkli görüntüsü olan Vadersolstavlan (Güneş Köpeği) tasviri çok önemli bir eserdir. Tabloya adını veren olay, 1535 yılında Stockholm’de meydana gelen nadir bir atmosfer olayıdır. Gökyüzünde buz kristalleri nedeniyle birden fazla güneş varmış gibi görünen “güneş köpekleri” diye adlandıralan oluşum resmedilmiştir. Katedralin önündeki meydanında İsveç ve Norveç Kralı Carl XIV Johan’ın doğum günü nedeniyle yapılmış at üzerinde tasvirlenmiş heykeli bulunur.
Royal Palace : 600 odalı, barok mimari özellikli sarayda 3 ayrı müze bulunmakta. Tarihi eşyalar sergilenmekte. İsveç kraliyet sarayıdır.
Stockholm Nobel Museum : Kraliyet sarayının yanındaki binadır. Nobel ödülünün çıkış yeri. Nobel sahiplerine ait eşya ve mektuplar bulunmakta. Stockholm City Card ile gezilebilmekte.
Iglesia Alemana Kilisesi (Tyska Kyrkan) : 1570 yılında Alman tüccarlar tarafından Almanların egemen olduğu mahallede yapılmış, içi ve vitrayları görülebilir ancak genel olarak ifade etmek gerekirse İsveç’deki dini yapıların içi fazla gösteriş ve süslemeden uzak, sade yapılardır. Dolayısıyla bir şekilde kapalı ve gezemezseniz çok dert etmeyin, birşey kaçırmış olmazsınız. Bazı turistik ya da kral mezarlarının bulunduğu tarihi kiliseler için giriş ücreti talep edilebilir, Iglesia Alemana Kilisesi gibi, giriş ücreti 30 SEK’dir.
Marten Trotzigs Grand : Stockholm’ün en dar sokağı ünvanına sahip merdivenli cadde yine Gamla Stan bölgesinde yer almakta. Boş anını yakalamak için ya erken ya da geç gitmek gerek.
Bagspannaren (Yay gerici ya da arbaletçi heykeli) : Stockholm’ün en dar sokağı Marten Trotzigs sokağına 2 dakikalık yürüme mesafesinde. Heykel 1916 yılında heykeltraş Christian Eriksson tarafından bronzdan yapılmış. 15.yüzyılda Danimarka Kralı VII.Erik’e karşı İsveçli köylüleri ayaklandıran halk lideri Engelbrekt Engelbrektsson anısına yapılmış.
Demir Çocuk heykeli : Aya bakan çocuk olarak bilinen boyu 15 cm olan bronzdan yapılmış çocuk heykeli. Heykeltraş Liss Ericson tarafından 1954 yılında yapılmış. Gamla Stan’da Finlandiya Kilisesinin arkasında bir avludadır. Şehirliler kış aylarında minik atkı ve bere giydiriyorlarmış.
Riddarholmen Kilisesi : 1200 yılında yapılmış. Önemli kişilerin mezarları bulunmakta. 19.yüzyılda kilise olmaktan çıkarılıp kraliyet ailesinin dinlenme yeri olarak kullanılıyormuş. Stockholm’ün tarihi ve önemli simgelerinden. Tadilatta olması nedeniyle içine girme fırsatımız olmadı.
Stocholm Belediye Binası : Gamla Stan’a 15 dakikalık yürüme mesafesinde. Şehrin en gösterişli yapılarından biri. Aktif belediye binası olarak kullanıldığında ancak rehberli turlarla gezilebilmekte. Noel yemekleri burada yenmekteymiş. Ofisler, konferans ve tören salonları bulunmakta. Biletler sadece kapıdan alınabiliyor. 08:30-16:00 saatleri arasında açık.
Norrmalm bölgesi gezilecek yerler :
Alışveriş ve konaklama bölgesi olarak öne çıkmakta. Yeme-içme mekanları konusunda zengin. T-Centralen metro istasyonu burada. Bu bölgeyi gezerken Skeppsholmen ve Kastellholmen adalarına geçilebilir. Skeppsholmen adasına geçerken kullanılan köprünün tam ortasında kısmındaki korkuluklarda İsveç kraliyet ailesi ve monarşiyi temsil eden 2 adet taç kentin simgeleri arasındadır.
Stockholm Halk Kütüphanesi : 3 katlı kütüphane burada görülecek yerlerden ve gezilmeli. Kütüphanede Codex Gigas, halk arasında şeytanın İncili olarak anılan, 13.yy’da yazılmış dünyanın en büyük Orta Çağ el yazması sergilenmektedir.
National Museum : Şehirdeki en ünlü müzelerden. İsveçli sanatçıların dışında Rembrandt, Rubens, Goya ve Renoir gibi sanatçıları eserleri ile İsveç kültürünü gösteren eserler sergilenmekte.
Hallwyl Müzesi : İsveç’in asil ailelerinden birinin evi olan müzede, aileye ait sanat koleksiyonları, antikalar, porselenler ve gümüşler sergilenmekte. Gezme fırsatımız olamadı ama bu bölgede olduğu ve gezilebilecek yerlerden olduğu için yazımızda yer verdik.
Saint Clare Kilisesi : İlki 13.yüzyılda yapılmış daha sonra 16.yüzyılda tekrar inşa edilmiş. Gotik mimari özellikli, kırmızı tuğla kilise 116 metre yüksekliğindeki kulesi ile İsveç’in en uzun kulesi ünvanına sahip.
Kunqstradgarden Parkı : İsveç’çe adı Kralın Bahçesi anlamına gelmekte ve halk arasında Kungsan olarak adlandırılmakta. Çeşitli etkinlikler yapıldığı güzel bir park. Normmalm bölgesinde ve Kraliyet Sarayına yakın konumdadır.
Aziz James Kilisesi (St. Jacobs kyrk) : Kunqstradgarden Parkı’nın çok yakınında olan kilise 1643 yılında açılmış hem rönesans hem barok özellikler taşıyan bir kilisedir. Turuncu rengi ve yeşil renkli kuleleri ile dikkat çekici bir mimarisi var. Kilisede konserler de düzenlenmekte.
Kulturhuset (Kültür evi) : Normmalm bölgesinde hareketli Sergels Torg Meydanında yer alan yapıda, fotoğraf sergileri, konserler ve söyleşiler gibi birçok kültürel etkinlik yapılmakta ayrıca içinde restoranlar, sergi ve konser salonları, sinema ve kütüphane bulunmaktadır.
Stadsteatren tiyatrosu: Kulturhuset’in yanındaki bina içinde 7 adet tiyatro salonu bulunan tiyatrodur.
Norrmalm bölgesindeki Sergels Torg meydanı çeşitli etkinliklerin yapıldığı ve meşhur Z Avm, NK (Nordiska Komponiet) ve Ahlens gibi mağazalar bulunduğu en hareketli meydanlardan biridir. Dünyanın en ünlü barları listesinde yer alan kırmızı ev Röda Huset bu bölgedeki Malmskillnadsgatan meydanında bulunmaktadır. Meydanda cam ve çelikten yapılmış, içten aydınlatmalı ve 37.5 metre yüksekliğindeki kristal dikey vurgu adlı obelisk ile Stockholm’ün 3D görünümünü içeren minyatür maket bulunmaktadır.
Evsiz Tilki Heykeli (Hemlös Rav ya da rag & bone with a blanket olarak adlandırılır) : İngiliz sanatçı Laura Ford tarafından yapılmış bronz heykelde, battaniyeye sarılı oturan kederli ve evsiz bir tilki tasvir edilmiştir. Sokakta evsiz yaşayan insanların durumuna dikkat çekmek amacıyla yapılmış ve belediye tarafından yapılan bir anket sonucu bulunduğu konuma yerleştirilmiş. Konum seçimi çok bilinçli yapılmış. Zenginlik ve lüksün keşistiği caddelerle Parlemento Binasının (Riksdag) tam ortasında, Strömgatan caddesindedir. Sanatçı tilkinin kederini çok iyi yansıtmış, görmeye değer.
İsveç Parlamento Binası (Sveriges Risksdag) : İsveç parlamentosunun merkezidir. Riksgatan caddesinde bulunan binayı gezmek tamamen ücretsiz. İçerisi İngilizce ve İsveç’çe yaklaşık 28 kişilik turlarla geziliyor. Önden yer ayırtmak mümkün değil, kapıda önce gelen girer mantığıyla geziyorsunuz.
Kral II.Gustav Adolf Heykeli : Normalm bölgesinde Gustav Adolfs Torg meydanında, Kraliyet Operasına yakın konumdaki heykel 1611-1632 arasında hüküm süren İsveç’i Avrupanın askeri ve siyasi açıdan büyük bir ülke konumuna getiren “Kuzeyin Aslanı” lakaplı İsveç Kralı II.Gustav Adolf anısına 1796 yılında yapılmıştır.
Gustav Vasa Kilisesi : Norrmalm bölgesinin kuzeyindeki Vasastan semtindeki Odenplan meydanındaki kilise 1906 yılında yapılmış. İtalyan barok özellikli yapı şehrin en büyük kiliselerinden biri (1200 kişi kapasiteli) ve ülkenin kurucu kralı ve ülkeyi protestan reformu ile tanıştıran Gustav Vasa anısına yapılmış. İsveç’deki yapıların çoğu gotik ya da neogotik tarzda yapılmışken bu yapı tamamen İtalyan neobarok özellikte yapılmış nadir yapılardan biridir. Kilisenin altında İsveç’in en büyük kolumbaryum (küllerin saklandığı mezarlık odası) ülkede türünün ilk örneği. Ücretsiz gezilebilmekte.
Södermalm bölgesi gezilecek yerler :
Şehrin en keyifli ve gece hayatının en renkli olduğu yerlerden biri diyebiliriz. Ayrıca daha uygun bütçeli konaklama olanakları bu bölgede.
Götgaten Caddesi : Mağazaları, restoran ve kafeleri ile Södermalm’daki en önemli ve kalabalık cadde.
Fotografiska : Gezilmesi önerilen müzelerden biri. Çağdaş fotoğraf sergisi. City card ile ücretsiz gezilebilmekte. Müzenin restoranı da bulunmakta.
Monteliusvagen ve Skinnarviksberget seyir terasları manzara görmek için güzel iki seyir terası.
Katarina Asansörü : Södermalm bölgesinde Slussen’i Södermalm’a bağlayan panaromik, cam asansör 08:00-22:00 arası faaliyetteymiş ama gittiğimiz tarihlerde faaliyette değildi.
Langholmen Adası : Şehir merkezinde gezilebilecek diğer bir ada Langholmen adasıdır. Södermalm ve Kungsholmen adaları arasında yer alan, eskiden hapishane olarak kullanılan ama bugün otel, hostel, park ve plaj bulunan yeşil bir adadır
Östermalm Gezilecek yerler :
Şehrin lüks ve pahalı bölgesi. Şık restoran ve mağazalar genelde bu bölgede.
İsveç Tarihi Müzesi : İsveç tarihinin sergilendiği müzedir. Vakti olanlara tavsiye edilir.
Östermalms Saluhall : Yemek pazarı. Deniz ürünleri ile yöresel yemekler satılmakta.
Margareta Krook Heykeli : Östermalm sahil şeridinde yer alan İsveç Kraliyet Dramatik Tiyatrosu’nun hemen köşesinde yer alan heykel bronz heykel, 37 derece sıcaklığa sahip olması nedeniye dünyadaki nadir eserler arasında yer alır. İsveç’in en sevilen tiyatro sanatçılarından Margareta Krook anısına yapılmış. Heykel, sanatçının provalar esnasında sigara molası verdiği yere yapılmış. İçindeki ısıtma sistemi nedeniyle dokununca insana dokunuyormuş hissi veriyor, kışın insanlar dokunup ellerini ısıtıyorlarmış.
Army Museum : Askerli tarihi ile ilgili, geçmişten günümüze askeri malzemelerin sergilendiği müzedir. Vakit darlığı ve ilgimizi çok çekmemesi nedeniyle gitmedik ama bilgi amacıyla belirtme gereği duyduk. Östermalm bölgesindeki müzenin giriş ücreti 140 SEK.
Bergius Botanic Garden : Bölgede bulunan güzel bir botanik bahçe. İsveç Doğa Tarihi müzesine yakın konumda.
Djurgarden gezilecek yerler : Stockholm’de en çok ziyaret edilen bölgelerden biridir. Müzeler yoğunluklu olarak bu bölgede yer alır.
Vasa, Skansen, Abba, Viking ve Nordiska müzeleri ile eğlence parkı Gröna Lund’ın bulunduğu bölge. Bu bölge Kraliyet özel mülküymüş. Kültür ve eğlence adası.
Vasa Muzesi : 1628 yılında çıktığı ilk seferde, yola çıktıktan 20 dakika sonra batan savaş gemisi Vasa, 19. yüzyılda denizden çıkarılmış ve müze haline getirilmiş. Gemi, İsveç’in deniz gücünü göstermek amacıyla yapılmış ve limandan yabancı elçilerin bulunduğu büyük bir kalabalık tarafından uğurlanmış. Batma nedeni tasarım hatası ve denge sorunuymuş. Gezerken geminin çok yüksek ancak genişliğinin çok dar olduğunu rahatlıkla görüyorsunuz. Dünyada en çok ziyaret edilen müzelerden biri ve mutlaka görülmeli. Yaklaşık 1.5 saatte geziliyor. Tarihçesini anlatan bir video gösterimi yapılıyor. Müzede gemiden başka sergilenen şeyler arasında gemiden çıkan orijinal deri ayakkabılar, günlük yaşam kıyafetleri içinden çıkarılanlar, prestij için gemi de kullanılan görkemli onlarca heykel sergilenmekte.
Skansen Açık Hava Müzesi : İsveç kırsal yaşamını anlatan 150 adet çiftlik evi, geleneksek kıyafetler ve atölyelerin sergilendiği müze. Artur Hazelius adlı bir öğretmen tarafından 1891 yılında geleneklerin unutmaması amacıyla kurulmuş. İçinde aynı zamanda İsveç’de bulunan hayvanların olduğu bir hayvanat bahçesi var.
Abba Müzesi : Abba’nın aldığı ödellerin, plakların, fotoğraf ve kıyafetlerinin sergilendiği müze.
Nordiska Müzesi : Dünyanın önde gelen halk müzelerinden biri. Etnografik ve tarihi şeyler sergilenmekte.
Gröna Lund : Oldukça tatmin edici eğlence parkı. Dünyadaki en büyük parklardan biri. Stockholm’de olduğumuz 4 gün boyunca sürekli yağan yağmur, rüzgar ve soğuk nedeniyle çok istememize rağmen girmek istemedik.
Stocholm’de ayrıca yarım günlük feribot seferleri ile Fjaderholmarna adası ile Vaxholm adası turlarına katılınabilir. Fjaderhomarma’ya Slussen ya da Nybrokajen iskelerinden 25 dakikalık tekne yolculuğu ile ulaşılabilir. Balık restoranları ve el yapımı ürünlerin satıldığı dükkanlar bulunmaktaymış. Zamanımız kısıtlı olduğu ve adalar içinde en tavsiye edilen Vaxholm olduğu için orada karar kıldık. Vaxholm’e feribot yada otobüsle 1 saatte gidiliyor. Merkezdeki Strömkajen iskelesinden kalkan Waxholmsbolaget kamu feribotları ve özel firmalara ait feribotlarla gidilebilir. Özel feribotların bir kısmı düşük sezonda gitmeyebilir ya da daha az sayıda sefer yapabilir.
Vaxholm adası gezilecek yerler :
Vaxholm adası, Stockholm’de fazladan zamanı olanlar ve farklı bir ada gezmek isteyenler için diğer adalara göre en çok görülmesi tavsiye edilen adalardan biri. Tarihi, renkli evleri ve Vaxholm Kalesi görülecekler arasındadır. Pazar günü gittiğimiz için bir çok yer ya kapalı ya da daha geç saatte açılıyordu. Soğuk ve yağışlı hava yüzünden fazla kalamadık. Soğuk kime göre neye göre derseniz, İstanbul’dan 24 derece sıcaklıktan ayrılıp Stockholm’de 7 derece ile karşılaşan bize göre. Yerel halk ince bir sweetshirt ve rüzgarlıkla dışarıdayken, kalın kabanımız, bere ve eldivenlerimizle bir bakışta turist olduğumuz anlaşılıyordu. Kaleye seferler yapılıyormuş ama gittiğimizde o da yapılmıyordu. Biraz yürüyüş, birkaç foto çekimi yaptık. Dondurma yememiz tavsiye edildiği için vapur iskelesinin hemen yakınındaki kafede, dağ kızılcığı meyvesinden yapılmış dondurmadan yedik. İsveç’de doğal olarak ve bol miktarda yetişen dağ kızılcığı (lingonberry) ülke mutfağında önemli yer tutmakta ve İsveç Köftesi yanında marmelat olarak servis edilmekte. Dondurması da fena olmamış.
Stockholm Metrosu :
Dünyanın en uzun sanat galerisi olarak adlandırılan Stockholm metrosu (Tunnelbana) rayların altındaki sanat galerisi gibi. En etkileyici istasyonlar arasında T-Centralen, Solna Centrum, Kungstradgarden, Radhuse ve Stadion sayılabilir.
Mavi hat : En iyi hatlardan biridir. T-Centralen, Solna, Kungstradgarden ve Radhuset istasyonları bu hat üzerindedir. T-Centralen tüm metro ağının merkezidir. Per Olof Ultvedt tarafından tasarlanmış. Mavi yaprak deseniyle ünlü. Solna ise Karl Olov Björk ve Anders Aberg tarafından tasarlanmış Kırmızı ve yeşil renkler hakim. Mağara görünümünde ve orman tabiatını simgeler. Kungstradgarden barok tarzı heykel ve sütunlar ile Makalös Sarayının kalıntıları bulunmakta. Radhuset istasyonu ile kırmızı tuğla renki pürüzlü kayalar ve tavandan sarkan taş kemerlerle süslenmiştir.
Kırmızı hat : Stadion istasyonu bu hat üzerinde bulunur. Gökkuşağı motifleri ile eşcinsel onur yürüyüşlere atıfta bulunmakta.
İsveç’de alkol satışı :
İsveç’de alkol yasak değil ancak satışında kısıtlamalar var. Cafe ve restoranlarda içmek serbesttir. Şarap, yüksek alkollü bira ve yüksek alkollü diğer içecekler devlet tekelindeki Systembolaget adlı mağazalardan alınabilir. Yaş sınırı 20’dir ve kimlik gösterme zorunluluğu vardır. Marketlerde ise sadece alkol oranı yüzde 3.5 ve altı hafif biralar satılabilmektedir.
Stocholm’de alış veriş :
Lüks tüketim mağazaları, tasarım ürünleri ve markalar cenneti denebilir. Uygun bütçeli mağazalar da bulunmakta. Norrmalm zincir mağazalar ve alışveriş olanaklarının en fazla olduğu bölge. Vasagatan, Kunggatan ve Drottninggaten ünlü alışveriş caddeleri. Kungsgatan’da Alewalds Quality Outlet özellikle kayak malzemeleri kışlık outdoor kıyafetleri daha uygun fiyatlarla bulunabilmekte. Biblioteksgaten lüks alışveriş demek. Gallerian yine birçok mağazanın bulunduğu bir alışveriş merkezi. Ahlens City ve Nordiska Kompaniet şehrin en eski alışveriş merkezlerinden. Burada bulunan Mood popüler mağazalardan. Gamla Stan’daki Österlanggatan ve Vasterlanggatan caddelerinde tasarım mağazaları ve hediyelik eşya satan dükkanlar bulunmakta. Ayrıca Stockhol sahilinde kurulan pazarlar meşhur. Stockholm’de aynı zamanda birçok ikinci el mağaza var. Vintage & Friends, Artikel2 (Slussen), Re-Tail Seconhand ve Judits secondhand bunlar arasında.
Stockholm yeme-içme :
Stockholm’de yeme kültürü deyince ilk akla gelenler İsveç köfte köttbullar, deniz ürünleri özellikle somon ve ringa balığı, karides salatası Skagen, fika kahve geleneği (sosyalleşmek ve yavaşlamayı amaçlayan kahve molası) ve hamur işleri denebilir. İsveç köfteyi özellikle Türkiye’de İkea mağazasına giden çoğu kişi denemiştir diye düşünüyorum. İsveç’de patates püresi ve lingonberry (kızılcık reçeli) ile servis edilmekte. Bunun dışında Asya, İtalyan ve Lübnan gibi farklı ülkelerin mutfaklarını da bulunmakta ve oldukça tercih ediliyor. Fika kahve molası tam bir gelenek ve insanlarla muhabbet ederek kahve içmek, birşeyler atıştırmak anlamına gelmekte. Fika molası yanında Kanelbullar adlı geleneksel tarçınlı keki sıklıkla tercih ediliyor. Bu arada İsveç’de musluk suyu güvenle içilebiliyor ve dünyada en temiz içme sularından biri olarak tanımlanmakta. İşletmelerde de ücretsiz servis ediliyor en azından gittiğimiz her yerde öyleydi. Marketlerden su almanıza gerek yok.
Stockholm’de Mekan Önerileri :
Östermalms Foof Hall- (Östermalms Saluhall) : 1888’de açılmış, şehrin en meşhur ve tarihi lüks yemek pazarıdır. Hem al götür yapılabilmekte hem de oturabileceğiniz restoranlar bulunmakta. Tasarımını mimar Isak Gustaf Clason ve Kasper Salin yapmış. Taze deniz ürünleri, şarküteri ürünleri, yerel tatlı ve çikolata ürünleri satılmakta. İsveç kralına ürün tedarik eden Lisa Elmquist deniz ürünleri denenebilecek bir restoran. Pazarda farklı kültürler de dahil olmak üzere birçok tezgah bulunmakta. Kuruluşundan bu yana restoranlar aile işletmeleri olarak hizmet vermekte. Pazar günleri kapalı.
Pelikan : İsveç köfte yiyebileceğiniz tarihi İsveç restoranı. Södermalm bölgesinde. İsveç köfte deyince öne çıkan mekanlardan. Gitmeden rezervasyon yapmak gerek, oldukça kalabalık. Kalabalık olmasına rağmen sipariş verme ve hizmette gecikme yaşamadık. Yemekler lezzetli. Önden ekmek ve tereyağ ikramı var. İsveç köftesinin minik misket köfte büyüklüğüde değil çok daha büyük toplar halinde yapıyorlar ve turşu ve lingoberry eşliğinde servis ediliyor.
DalaNisse : Google puanlarının yüksek olması nedeniyle gitmeden iki ay önce rezervasyon yapmıştık ama bizim için hayal kırıklığı oldu. Ortam küçük ve çok masa sıkıştırılmış. Bize ayırdıkları masa tam tuvalet ve mutfak bölümünün ağzındaydı. Sürekli ensenizden elinde yemekler ve boşlarla geçen personeli hissediyorsunuz ayrıca mutfaktan gelen yoğun yemek kokusuna maruz kalınacak bir konumda, kısaca hiç konforlu bir masa değildi. İyi yerler genelde 4 kişilik masalara ayrılmış. Küçük bir mekan ve kalabalık olduğu için içeride gürültü çok fazla. Yerimizi değiştirmelerini istedik ama başka masa yok denince yemeden kalkmayı tercih ettik.
Meatballs for the People : İsveç köfte yiyebileceğiniz popüler mekanlardan biri olarak öne çıkmakta. Pelikan’ı denediğimiz için buraya gitmedik. Bu restoran da Sodelmalm bölgesinde.
Rosendals Tradgard : Djurgargen’da bir parkın içinde bulunan üretimden sofraya mantığıyla çalışan restoran. Kendi bahçelerinde yetiştirdikleri ürünleri kullanıyorlar. Ekmekler kendi imalatlarıymış. İster seralarda istenirse dışarda yenebiliyor.
Tradgarden : Södermalm’da Skanstull Köprüsünün altındaki alanda yer alan açık hava eğlence ve aktivite alanı. Yaz sezonunda oldukça hareketliymiş, masa tenisi gibi aktivitelerle canlı konser ve performansların yapıldığı yer. Akşamları nigth cluba dönüşmekte. Girişi ücretli.
Thaiboat: Akşam yemeği için önerilen mekan Avrupa’nın en iyi Tayland restoranlarından biri olarak kabul edilmekte. Fiyatlar şehir standartlarındaymış. Oldukça yoğun talep gören restoran için önceden rezervasyon yapılması iyi olur. Yemek dışında birşeyler içmek için de gidilebilir. Geminin yanında yapay bir plajı ve ve kışın bu alana iglo koyuyorlarmış.
Pub Akkurat : Södermalm bölgesindeki popüler mekanlardan biri olan yemekli pub.
Ja Thaiwok & Suchi: Södermalm bölgesinde pub Akkurat’ın yanıdaki Asya mutfağı. Hızlı servis sunan uygun fiyatlı Tayland restoranı. Deneyimlemedik ama şehirde tercih edilen hem Tayvan yemekleri hem de suchi yapan restoran.
Panem : Panem Cafe tesadüfen girdiğimiz hem kahvesinden hem de tarçınlık kek, elmalı turta ve İsveç köfteli ekmeğinden memnun kaldığımız bir cafe oldu. Çeşitli kek ve kurabiyelerin yanında öğle yemeği ve sandviç seçenekleri de var. Gamla Stan bölgesinde.
Bröd & Salt : Stockholm’deki popüler zincirlerden biri. Birçok şubesi var ve hepsi gayet dolu. İster salata bardan dilediğiniz tabağı hazırlatabilir isterseniz fırın bölümünden pizza, sandviç ve tatlı-tuzlu mamülleri alabilirsiniz. Oturarak yemek ya da takeaway almak mümkün. Kahve eşliğinde kendi mamulleri olan mandellbulle (bademli çörek) ve tarçınlı çörek yedik, mandelbulle gerçekten çok lezizdi. Yanımıza da sonradan yemek üzere avokadolu sandviç aldık, sandviç ekmeği hem leziz hem de çok taze.
Röda Huset bar : Dünyanın en iyi 50 barı listesinde yer alan mekan Sergels Torg meydanında. Sadece kokteylleri ile değil mutfağı ile de beğeni almakta. Mekanı deneyimlemek ve solo içmek isterseniz alt katına rezervasyonsuz girilebilmekte. Üst katlarda alınacak kokteyl tadım menüsü için ise haftalar öncesinden rez. yapılması tavsiye olunmakta. Üç katlı ve tamamen kırmızı çelikten yapılmış mimarisi nedeniyle Röda Huset olarak (kırmızı ev) adlandırılmış. “Scandinav Kokteyl Experience” adlı tadım menüsünün içeriğini 6 özgün kokteyl oluşturmakta, menü sezonsal olarak değişmekte ve içeriği tamamen İsveç yerel malzemeleri ile hazırlanmakta. Kolagras (Sweet Vernar Grass with good creme) adlı kokyeyl eleştirmenler tarafından “gecenin yıldızı” ve menünün en öne çıkanı olarak gösterilmekte. Üst üste yılın imza kokteyli seçilmiş. Menü dışındaki popüler ve ikonik tekil seçenekler arasında ekşi havuçla yapılan havuç kokteyli Sweet Carrots, taze otların kurutularak yapıldığı Frozen Herbs, dondurulmuş yoğurt ve İsveç’in geleneksel içkisi Aquavit ile hazırlanan Northern Yogurt yer alır. İçki dışında özel olarak tasarlanmış yaratıcı pizzaları, deniz ürünleri ve Shibumi esintili rafine Japon-Nordik küçük tabakları (örneğin susamlı dana tatar, çıtır karaage tavuk) kokteyllerle eşleştirme konusunda da övgü almakta. Rezervasyonsuz olarak gittik ve alt katta barda oturduk. Biraz erken saatte gittiğimiz için yer bulabildik. Ödüllü kokteyl Kolagras denedik. Çok çok beğendik kendisini, lezzetli ve kolayca damaktan akıyor. Giriş kattaki barda üst katta sunulan 6 özel kokteylin sadece 3 tanesi serviste. Onun dışında şarap, bira ve diğer içeceklerde var.
Crayz Horse : Monteliusvagen seyir tepesinden dönüşte yakalandığımız çılgın yağmur nedeniyle Götgatan şubesine kendimizi attığımız pub. Makul fiyatlarla iyi bira ve hamburger seçenekleri var. Salon pub konseptinde popüler ve kalabalık bir pub.
Wirströms Pub : Birkaç şubesi olan Irish Pub. Çoğunlukla gençler tarafından tercih edilmekte. Fiyatları diğer publara göre makul seviyede. Gamla Stan’daki şubesini denedik. Rahat bir pub, canlı müzik var. Gittiğimizde İskoç bir şarkıcı vardı, blues, cazz ve sevilen parçaları seslendirdi. Misafirlerle diyaloğa girerek program yapıyor, oldukça keyifli zaman geçirmemizi sağladı.
Lion Bar ve Dovas zincirleri şehirde uygun fiyatlı bira ve menü bulabileceğininz pub zincirleri. Hizmetleri üst düzey olmasa da uygun bütçeli bira, atıştırmalık ve yemek için rahatlıkla tercih edilebilir.
Baras Backe : Göthatan caddesinde, gençler tarafından oldukça ilgi gören ve hafta sonları çok kalabalık olan pub. Uygun bira ve şarap seçenekleri sunmakta. Cumartesi günü gittik ancak yoğun kalabalık nedeniyle yer bulamadık.
Pub Anchor (Sveavägen) Vasastan bölgesinde bulunan, Stockholm’ün en eski rock barlarından. Canlı müzik ve karaoke geceleri düzenleniyor. Happy hour da biralar çok ucuz.
Othilia : Oldukça yüksek google puanı olan bar. Gezimiz kısa ve yoğun olduğu için bir çok yeri deneyimleme şansımız olmadı ama Stockholm’e bir kez daha gidersek mutlaka deneyeceğiz. Aklımızda kalanlardan.
Pharmarium : Gamla Stan’da İsveç’in 1575 yılında ilk açılan eczanesinin tarihi binasında hizmet vermekte. Kokteylerini tıbbi iksirler konseptiyle ve değişim sunumlarla servis ediyor, popüler barlardan biri.
Bubs Şekerleme : İsveç’in meşhur şekerleme markasının ilk kalıcı, konsept mağazası 2025 yılında Stockholm’de açılmış. Norrlandsgatan caddesindeki mağazada şeker dışında çocuk kıyafetleri de satılmakta. Hem yerel halk hem turistler tarafından yoğun ilgi gören mağaza da şeker almak için kuyruk bekleyebilirsiniz.
